της Ασπασίας Μαρούγκα
Δρ Πολιτικών Επιστημών

Κρίση στην οικονομιά, την πολιτική, την κοινωνία, κρίση στις σχέσεις, στη φιλια, στην εργασία, στο σύστημα γενικά, είναι η λέξη που ακούμε και συζητάμε καθημερινά στην Ελλάδα και όλο τον κόσμο. Εμείς οι πολίτες ξέρουμε ότι ζούμε σε μια περίοδο κρίσης γενικά. Η κυβέρνηση καταλαβαίνει ότι ότι αυτή η κρίση είναι πάνω απο όλα κρίση νομιμοποίησης του πολιτικού μας συστήματος;

Για να μιλήσουμε ανοιχτά. Η κυβέρνηση καταλαβαίνει ότι πρόκειται για κρίση νομιμοποίησης του τύπου διακυβέρνησης που εφαρμόζει γιαυτό και ο πρωθυπουργός κος Καραμανλής επιστράτευσε την έννοια της «συναίνεσης», ως μέσο επικάλυψης αυτής της κρίσης. 

Τι ακριβώς επιδιώκει ο επικεφαλής της κυβέρνησης κος Κ. Καραμανλής μέσω του συνθήματος, γιατί περι αυτού πρόκειται, της «συναίνεσης»; Επιστρατεύει μια από τις βασικές αρχές της δημοκρατίας ως μέσον νομιμοποίησης της κυβερνητικής εξουσίας την οποία εκπροσωπεί. 

Η λέξη συναίνεση μας αγγίζει. Γιατί την κατανοούμε ως ομοψυχία, αλληλεγγύη, κοινή δράση, προκειμένου να ξεφύγουμε από οποιαδήποτε κρίση. Γιατί πράγματι, η έννοια της συναίνεσης είναι σημαίνουσα στο αξιακό πλαίσιο της δημοκρατίας.

Γιατί ο πρωθυπουργός Καραμανλής επιστράτευσε την έννοια της συναίνεσης; Ουσιαστκά επιστρατεύει τις αρχές της δημοκρατίας ως το μέσον νομιμοποίησης της κυβερνητικής εξουσίας στην οποία προίσταται.

Επιστρατεύει τις αρχές της φιλελευθερης θεωρίας για την κινητοποίηση της πολιτικής συναίνεσης με σκοπό την ανάπτυξη εκείνων των συνεκτικών στοιχείων που θεωρεί ότι θα οδηγήσουν στη συλλογικότητα της πολιτικής πρακτικής της διακυβέρνησής του.

Πως θέλει τη συναίνεση; Ως κοινωνικό κανόνα και νόρμα μιας υποτιθέμενης ορθολογικότητας της πολιτικής του πράξης η οποια ευελπιστεί ότι θα τύχει της πολιτικής και κοινωνικής αποδοχης.

Γιατί τη θέλει; Γιατί επιδιώκει, με το δικό του τρόπο, να κινητοποιήσει τελικά τη λαική συναίνεση, ώστε να φανεί ότι οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά στο σχηματισμό της πολιτικής βούλησης και άρα δεν χρειάζεται αλλαγή κυβέρνησης.

Πως προσπαθεί να πείσει; Εμφανίζει τη «συναίνεση» ως μια μορφή κοινωνικής αναγκαιότητας για την αναγνώριση του κυβερνητικού έργου και αξιώνει τη δεσμευτική του αποδοχή από όλους τους κοινωνικούς δρώντες. Ο πρωθυπουργός θέλει η «συναίνεση» να λειτουργήσει ως ενα επίπεδο δικαιολόγησης και τυπική συνθήκη ρύθμισης των κοινωνικών συγκρούσεων.

Τι καταλαβαίνουμε; Ο πρωθυπουργός δεν επιδιώκει ως όφειλε, τη νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος αλλά τη νομιμότητα της πολιτικής εξουσίας του κυβερνώντος κόμματος. Δεν ενδιαφέρεται να είναι αποδεκτός από τις κυριαρχούμενες κοινωνικές τάξεις και ομάδες αλλά ψάχνει και επιδιώκει τεχνικές κινητοποίησης της λαικής συναίνεσης. Δεν προσανατολίζεται προς την πραγματοποίηση πολιτικών σκοπών αλλά επιδιώκει την επίλυση τεχνικών προβλημάτων μέσα από την εφεύρεση μιας «πολιτικής συναίνεσης» ως μηχανισμού απόκρυψης και ουδετεροποίησης της πολιτικής πράξης της κυβέρνησης. 

Γιατί δεν θα τα καταφέρει;Γιατί ο πρωθυπουργός υιοθετεί ένα διαχειριστικό μοντέλο  κινητοποίησης της «συναίνεσης» μεταφέροντας  το πρόβλημα από τη σφαίρα του κράτους στη σφαίρα διοίκησης, με σκοπό την επίλυση των τεχνικών και όχι των πραγματικών προβλημάτων της κοινωνίας. Γιατί επιδιώκει την κάλυψη και όχι την εξισορρόπιση των ταξικών συγκρούσεων. 

Για να υπάρξει πολιτική, κοινωνική και τελικά λαική συναίνεση, εσεις κύριε Καραμανλή και η κυβέρνησή σας θα έπρεπε, όχι μόνο να είχατε δρομολογήσει αλλά και σε σημαντικό βαθμό πετύχει, την εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών στο πλαίσιο της κοινωνικής δικαιοσύνης, που σημαίνει, το σχεδιασμό και υλοποίηση πολιτικών ισότητας στη σφαίρα διανομής. Γιατί θα έπρεπε να γνωρίζετε ότι κάθε δημοκρατική διακυβέρνηση θεμελιώνεται στην ισότητα μιας όσο το δυνατόν πιο ίσης διανομής του εισοδήματος και ίσης συμμετοχής στην εκπαίδευση, την υγεία, στις παροχές, στις υπηρεσίες, γενικά στην ίση εφαρμογή της αρχής των δικαιωμάτων του πολίτη.

Θα έπρεπε, στα χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, να είχατε μάθει ότι κάθε πρακτική που αποβλέπει στην κινητοποίηση συναίνεσης χρειέζεται διοικητικά και νομοθετικά μέτρα που τουλάχιστον περιορίζουν τις ταξικές συγκρούσεις. Θα έπρεπε να γνωρίζατε ότι οι περίφημες «μεταρρρυθμίσεις» που εξαγγέλθηκαν θα έπρεπε πρωτίστως να επέτρεπαν την κοινωνική εναρμόνιση των αντικρουόμενων κοινωνικών συμφερόντων.

Γιατί η συναίνεση επιτυγχάνεται με την ικανοποίηση των πραγματικών και λειτουργικών συμφερόντων των εργαζομένων, των κοινωνικών τάξεων, των συνδικάτων, των κοινωνικών φύλων, των μεταναστών, των αποκλεισμένων και περιθωριοποιημένων κοινωνικών ομάδων.

Αφού απέτυχε η κυβέρνηση σ’ αυτά, πως θέλει την κινητοποίηση της πολιτικής συναίνεσης; Ολες και όλοι  καταλαβαίνουμε πως η επιστράτευση του συνθήματος για πολιτική και κομματική συναίνεση αποσκοπεί ουσιαστικά στην κινητοποίηση της λαικής συναίνεσης για την αποδοχή των κυβερνητικών πρακτικών με σκοπό την αποφυγή των εκλογών.