του Παρασκευά Παρασκευόπουλου
Σύμβουλος Επικοινωνίας - Ανάπτυξης
Πρώην Βουλευτής
p_paraskevopoulos@yahoo.gr
Με αυτό το κείμενο, θέλω να συμβάλλω στην εσωτερική, άτυπη διαβούλευση από αφορμή το Νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ. Με απόψεις οι οποίες πέραν του πολιτικού στίγματος, είναι, κυρίως, απόρροια της επαγγελματικής μου ενασχόλησης, στο χώρο της ελεύθερης αγοράς και ειδικότερα των ΑΠΕ .
Χωρίς αμφιβολία, το Νομοσχέδιο, κινείται σε σωστή κατεύθυνση και έρχεται να διορθώσει ασάφειες των προηγούμενων νόμων και - σε ένα βαθμό - να κλείσει παράθυρα και δρόμους στις διαδικασίες αδιαφάνειας και πελατειακής διαμεσολάβησης.
Όμως, ένας καλός νόμος δεν φθάνει για να αποκαταστήσει και να επιβάλλει τις υγιείς αξίες και αρχές που πρέπει να διέπουν και την ελεύθερη αγορά.
Θέλω να πω, ότι έτσι και αλλιώς, μεγάλα επενδυτικά συμφέροντα, είναι τοποθετημένα με ισχυρά ερείσματα και στο κράτος και στην πολιτική, και δρομολογούν τα πράγματα, κάθε φορά, προς τη δική τους πλευρά.
Δεν περιμένω ένας καλός νόμος να εξαλείψει το σύνολο των πολύχρονων παθογενειών. Εάν όμως καταφέρει να δώσει ένα διαφορετικό στίγμα, με την ανάλογη σταθερή και διαχρονική πολιτική βούληση, τότε θα έχουν γίνει βήματα σημαντικά, στον εκδημοκρατισμό της συγκεκριμένης αγοράς.
Σε ότι αφορά τα Φωτοβολταϊκά, οι προβλέψεις του προηγούμενου νομοθετικού πλαισίου ως προς τα κίνητρα ( Αναπτυξιακός και τιμή κιλοβατώρας,) ήταν τόσο «γενναιόδωρες», που έκανε τον κάθε Έλληνα να ονειρεύεται ότι μπορεί να γίνει εύκολα επιχειρηματίας, και τους επιτήδειους, να αρπάζουν την ευκαιρία και να στήνουν βιομηχανία αδειών.
Οι μέχρι σήμερα προβλέψεις του νόμου που οδηγούν στην απόσβεση της επένδυσης , σχεδόν στην πενταετία, δεν έχουν να κάνουν με μια δυναμική αναπτυξιακή πολιτική κινήτρων, αλλά, επί της ουσίας, πρόκειται για χαριστικές πράξεις στα όρια της κοινωνικής πρόκλησης, αφού, είναι γνωστό, ότι σε ένα βαθμό, η χρηματοδότηση των ΑΠΕ, προέρχεται από τον κοινωνικό πόρο, που μέσω της ΔΕΗ, πληρώνει το σύνολο των Ελληνικών νοικοκυριών.
Με βάση την εμπειρία μου, ως σύμβουλος ανάπτυξης, σοβαροί επενδυτές, θα επένδυαν με χρονικό ορίζοντα απόσβεσης της επένδυσης τα οκτώ και εννέα χρόνια, αρκεί, το θεσμικό πλαίσιο, και με ισχυρή τη βούληση της ηγεσίας, να εμπνέει στους ενδιαφερόμενους, κλίμα σταθερότητας με αμετάβλητους τους κανόνες και τους όρους, με ορίζοντα εικοσαετίας.
Για παράδειγμα, σε μια απελευθερωμένη αγορά ενέργειας, όπου θα πάψει η ΔΕΗ να έχει το μονοπώλιο και η οποία στη συνέχεια θα πιέζεται από τους ανταγωνιστές, θα κινδυνεύει η ίδια, (έχοντας στην πλάτη της, τα υψηλά τιμολόγια των ΑΠΕ), να καταστεί προβληματική και να τεθεί σε αμφισβήτηση το τιμολογιακό καθεστώς, στο βάθος της εικοσαετίας. Εδώ χρειάζεται να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τη δέσμευση του κράτους ως τριτεγγυητής.
Σαφώς και η απλοποίηση των διαδικασιών, και η σύντμηση του χρόνου έκδοσης άδειας, προσμετράτε θετικά στην τελική απόφαση που καλείται να πάρει ένας επενδυτής.
Όμως, στο ίδιο απλουστευτικό πνεύμα, το Νομοσχέδιο, ανεβάζει στα 500 κιλοβάτ (από 100 και 150), την ισχύ των αδειών, που θα εξαιρούνται. Αυτό δεν το θεωρώ θετική εξέλιξη, διότι ανατρέπει, τον προηγούμενο χαρακτήρα της επένδυσης, στα μικρά φωτοβολταϊκά, ακυρώνει τα κοινωνικά χαρακτηριστικά, περιορίζει τις ευκαιρίες των μικρών, αφού το μέγεθος των 500 κιλοβάτ θα είναι μια εύκολη υπόθεση των μεγάλων, έναντι των μικρών επενδυτών, με παράλληλους τους κινδύνους για περιβαλλοντολογικές ασχήμιες.
Έναντι των άλλων ΑΠΕ, τα Φωτοβολταϊκά, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών οφείλει κανείς να τα δει διαφορετικά και όχι ενταγμένα στο ίδιο αναπτυξιακό καλάθι.
1. Εδώ δεν λειτουργεί ως πλεονέκτημα, η οικονομία κλίμακας που συνήθως από άποψη αποδόσεων -οικονομικά και επιχειρησιακά- οδηγεί στην πρόκριση μεγάλων επιχειρηματικών μονάδων.
2. Συγκριτικό πλεονέκτημα των φωτοβολταϊκων, έναντι άλλων επενδύσεων, είναι η δυνατότητα εγκατάστασης μικρών μονάδων, γεγονός που ευνοεί την κοινωνική διάχυση των επενδύσεων.
3. Υπάρχει η δυνατότητα για την εγκατάστασή τους παντού, σε όλη τη χώρα , στοιχείο αντιπροσωπευτικής και ισόρροπης ανάπτυξης, με την εξασφάλιση εισοδημάτων σε κατοίκους της εγκαταλειμμένης περιφέρειας.
4. Είναι μια επένδυση γραμμική, χωρίς εκπλήξεις, και απόλυτα προβλέψιμη, ως προς τις αποδόσεις.
5. Όλα αυτά τα στοιχεία, συνηγορούν , για μικρές μονάδες, με πολλούς «επενδυτές», και άρα μιλάμε για το προνομιακό μοντέλο - πεδίο διάχυσης της ανάπτυξης στην κοινωνία και στα λαϊκά στρώματα.
Η ανάπτυξη των Φωτοβολταϊκών, αν δεν γίνει σε πολλές και μικρές μονάδες, ελάχιστο αναπτυξιακό χαρακτήρα θα έχει, αφού, είναι γνωστό, ότι το 75% της επένδυσης, είναι κατά κανόνα εισαγόμενος εξοπλισμός, και μόνο το 25%, είναι το κόστος για έργα πολιτικού μηχανικού και εργατικά - και αυτό εφάπαξ, στην αρχική επένδυση.
Από εκεί και πέρα, οι 20ετείς αποδόσεις και οι υπεραξίες, είναι μια υπόθεση που θα αφορά σχεδόν αποκλειστικά ντόπια και ξένα funds, αφού επί της ουσίας, οι επενδύσεις αυτές, καμιά άλλη προστιθέμενη αξία δεν θα έχουν για τη χώρα και για την κάθε περιοχή, με δεδομένο ότι είναι εντάσεως κεφαλαίου και όχι εργασίας. (ελάχιστη απασχόληση, όχι τεχνολογία αιχμής).
Σε μια εναλλακτική προοπτική, θα άξιζε για τα επόμενα δέκα χρόνια, το ποσοστό συμμετοχής των Φωτοβολταϊκών στις ΑΠΕ, να είναι μεγαλύτερο, έναντι των άλλων μορφών ΑΠΕ.
Έτσι, εάν στην επόμενη δεκαετία, στοχευμένα διαθέταμε περίπου 2.500 Μεγαβάτ σε αυτή την κατεύθυνση, θα δημιουργούσαμε εισόδημα σε 100.000 χιλιάδες οικογένειες, περίπου, ισοδύναμο με αντίστοιχο αριθμό θέσεων εργασίας.
Στο πιθανό επιχείρημα ότι χρειαζόμαστε μεγαλύτερα σχήματα- μονάδες τα φωτοβολταϊκα δίνουν και αυτή την δυνατότητα στους απλούς πολίτες. Χωρίς ιδιαίτερη επιχειρηματική εμπειρία, και με μηδενικό, σχεδόν, επιχειρηματικό ρίσκο, μπορούν να συμμετάσχουν σε πολυμετοχικά σχήματα. Μπορούμε να φαντασθούμε σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Αργολίδας, της Αρκαδίας ή της Δράμας την εγκατάσταση ενός πολυμετοχικού Φωτοβολταϊκού πάρκου, ισχύος 500 κιλοβάτ, να εξασφαλίζει αδιάλειπτα για 20 χρόνια, εισόδημα σε 20 με 25 οικογένειες (ήδη, χωρίς ιδιαίτερη πρόνοια ή κίνητρα σε ορισμένες περιπτώσεις, το έχουμε πετύχει).
Τα φωτοβολταικά πρέπει να εξαιρεθούν από τις υπόλοιπες ΑΠΕ.
Μπορεί να γίνουν το προνομιακό πεδίο για ένα κίνημα οικονομικής- κοινωνικής ανάπτυξης στην περιφέρεια, μοχλός περιβαλλοντικής ευαισθησίας, ισχυρός πόλος έλξης και κίνητρο για επιστροφή στην περιφέρεια νέων ανθρώπων. Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί.
Ο τομέας των Φωτοβολταϊκών θα μπορούσε επιπροσθέτως να αποτελέσει προνομιακό χώρο για επενδύσεις από τα ασφαλιστικά ταμεία, εργαζομένων και επαγγελματιών στη χώρα μας. Ήδη, σε ένα βαθμό, ανάλογο ενδιαφέρον εκδηλώνεται από ασφαλιστικά ταμεία εργαζομένων ευρωπαϊκών χωρών. Ήδη funds που κάνουν την εμφάνισή τους στην Ελλάδα, και ενδιαφέρονται για επενδύσεις στις ΑΠΕ, εκπροσωπούν τα πράσινα ομόλογα ή τα πράσινα ταμεία ασφαλιστικών ευρωπαϊκών και κυρίως σκανδιναβικών χωρών.
